Tonnau’r Haul i Bethau Lliwgar a Blasus

Gan fod ‘na ormod o blanhigion, nes i blannu rhai o’r rhain (Blue Lake) yn y polytunnel fer arbrawf - ma’ nhw mhell ymlaen o’r rhai tu allan. Maen nhw’n ymddangos bron bob nos syn gwneud hi’n anodd dal nhw cyn nhw fynd rhy fawr.

Yn plannu: mwy o letys, radis, ffa Ffrengig, bresych a gobeithio mwy o fetys, moron a phys os di’r glaw yn oedi.

Yn bwyta: tatws, y ffa ffrenig yma, y rhai arferol sydd yn y sosban hefyd, betys, tomatos (tumbler), letys.

Drwy alaw gwerin oedd rhywun yn chwara’ yma, dysgais yr enw Cymraeg am ‘fennel’, sef Ffaniglen, ond dwi dal ddim yn siŵr o hyn!

Dim yn gwbod mod i’n licio ‘beetroot’ (betysen?) heb ei goginio tan heddiw.

Rhan fwyaf o betha’ wedi bod yn llwyddiannus hyd yma, er bod ‘na chydig o olion pryfaid-du ar y ffa - plannu’n gynharach flwyddyn nesaf. Ma’r planhigion tomatos wedi eu bwydo efo danhadl poethion i’w gweld yn well na’r rhai efo bwyd ‘inorganic’ ond gwell disgwyl i weld a blasu’r ffrwythau.

Mae ‘na lot wedi ei blannu ers canol Ebrill, a llawer o wersi wedi eu dysgu.

1. Dim llawer o bwynt defnyddio hadau hen!

2. Dim pwynt trio tyfu letys rhy gynnar tu allan achos fydda nhw’n chwerw.

3. Mae nionod gwanwyn yn cymryd oesoedd i ddod i fyny ond yn cyrraedd gydag amynedd.

4. Dim pwynt hau ‘sweetcorn’ yn rhy gynnar os oes ‘na ddim lle yn yr ardd i’w plannu. Gobeithio bydd hi’n ddim rhy hwyr i ddilyn y ffa. Dwi’n trio peidio gadael y tir yn wag i osgoi chwyn cymryd drosodd - gobeithio dilyn y tatw newydd (sy’n dod ymlaen yn dda ar ôl y glaw) efo cennin a moron maincrop.

Am fod ‘na ddim ‘backlog’ o gompost blwyddyn yma dwi’n arbrofi gyda’r tomatos uchod (Moneymaker). Bwydo rhai yn y pen draw gyda stwff inorganic, a’r rhai agosâ gyda dalan poethion wedi eu rhoi mewn dŵr ers tua phythefnos. Basil sydd rhwng y planhigion tomatos achos gen i gof o ddarllen eu bod yn gymdogion da. Hefyd wedi plannu tomatos ‘eirin’ mewn gro-bags.

Digwyddiad trist iawn. Dros y penwythnos lladdwyd dwy o’r ieir gan gi. Llwyddodd drydydd (Myfanwy) i dorri’n rhydd ond yn anffodus gyda damwain i’w choes. Mae’n gwella’n araf da ni’n meddwl.

Ffa wedi eu plannu allan – wedi ei dynnu gyda’r nôs i weld os oed ‘na unrhyw ‘predators’ o gwmpas.

Y diweddara: 30/3 pwmpen a chourgettes yn y tŷ, 31/3 rhiwbob (Victoria) 2/4 Un rhes o ffa Ffrengig (Opera) o dan cloche, sweetcorn (Kelvedon Glory) yn y polytunnel. Oedden ni wedi meddwl cadw petha’n syml eleni, ond bob tro dwi’n pasio hadau mewn siop, dwi’n gorfod prynu rhywbeth, felly dwi rŵan angen ffeindio lle i roi pannas. Mae’r ieir yn cael trafferth cyd-fyw ond wedi dechrau dydwy’n barod.

Pannas wedi eu hau (5/4). Mae rhai o’r tomatos wedi eu dinistrio (gwlithod?) felly’n hau mwy. 9/4 Cucumbers yn y ŷ, 10/4 un rhes o bys, 11/4 rhesi o foron (Starca a Amsterdam Forcing) rhwng y nionod sy’n dod ymlaen yn dda.

O’r diwedd - wedi cael rownd i osod hwn ddoe. Y plan rŵan ydi dechrau’i glirio hefo chydig o help gan yr i’r ieir.

Dyma sut mae’r patch llysiau yn edrach pan mae’r cwningod yn cyrraedd, a dwi’n gadael lonydd iddo fo fynd ei ffordd ei hun. Er ei fod yn hyfryd, dwi isio’i ‘adfer’ erbyn blwyddyn nesaf - yn codi ffens wythnos nesaf gobeithio. Ar yr un pryd, dwi’n dechra’r dyddiadur yma, fel dyddiadur, a hefyd rhywle i drafod tyfu llysiau a phlanhigion eraill, trafod sut i osgoi cwningod a ‘pests’ eraill, gloywi iaith (dysgu’r gair am ‘pest’), a darganfod yr enwau ar y pethau rwyf heb eu hetifeddu - yr adar, y blodau, y chwyn… (h.y. heb etifeddu’r enwau nid y chwyn!)