Ma’r tomatos ‘ma wedi cyrraedd tua 6 trys erbyn hyn – debyg bod isio torri eu pennau. Er mod i’n rhoi dŵr yn rheolaidd bob dydd mae’r dail wedi cyrlio ‘chydig ar ran fwyaf o’r planhigion – mae’r llyfrau’n dweud fall bod hyn yn iawn – mae’r ffrwyth ar yr Agro yma i weld yn iawn, beth bynnag.
Pan agorais y lleni bora ‘ma wnaeth maint y goeden yma nharo i. Od fel dwi ddim yn sylwi petha sy’n tyfu’n araf. Pob tro dwi’n sylwi ar y goeden yma dwi’n cael traffarth cofio os mai’r un felys yntau’r un cnau ceffylau ydi hi. Mae sgwennu petha i lawr o fod i helpu’r cof, felly: castanwydden felys ydi hon, ac mae’n cymryd llai o waith na’r tomatos.
Ma’r planhigion mefus yma (Aromel) yn dod ymlaen yn dda iawn, ond, does dim llawer o ffrwyth eto! Wnes i baratoi’r gwelyau yma’n dda – tail wedi ei gompostio – a dwi’n dechra meddwl ella bod ‘na ormod o nitrogen. Ta waeth, dylsa nhw fod yn blanhigion cryf erbyn blwyddyn nesaf.
Ma’r tomatos ‘ma i weld yn dod ymlaen yn iawn er dwi’n gorfod bod yn ofalus efo rhoi dŵr yn y tywydd yma. W edi rhoi sustem awtomatig mewn o’r diwedd sydd i’w weld ar hyd ganol y gwely. Falch mod i wedi prynnu ‘crop-bar’ ychwanegol i’r twnnel i dyfu petha mewn basgedi hefyd – gwneud y gorau o’r gofod. Nid cymylau sydd tu ôl i’r pigoglys yma – cysgod coed ar groen y twnnel.
Wedi plannu’r tomatos dros y penwythnos, a blodau (Tagetes, Nasturtiums, Marigold, Poaced-Egg Plants) wrth ddrysau’r twnnel. Mae ‘na 5 math o domato yn y pridd ( Gardener’s Delight, Alisa Craig, Harbinger, San Marzano, Agro), a Tumbling Tom’ yn y bwcedi sy’n hongian ar y dde. O ni’n trio cael lliw er mwyn osgoi’r lle fod yn hollol iwtilitariaidd ond mae blodau’n bwysig er mwyn dennu cacynod, wrth gwrs (neu, gwenyn falla? Cacwn ydi ‘bee’ yn rhan yma o Sir Fôn beth bynnag, ond debyg mai ddim cacynod ydi’r lluosog!)
Dwi wedi bod yn ystyried cadw cacynod ers tro, ond ar ol gwylio ‘Who Killed the Honey Bee‘ ar BBC4 wsnos diwethaf, mae’n dechra teimlo fel dyletswydd. Ar ôl ‘chydig o syrffio dwi wedi darganfod bod ‘na grŵp o bobol yn cadw cacynod ar yr Ynys, felly dwi’m mynd i drio holi nhw am ba mor annodd ydi hyn.
Ma’r dail ar y pigoglys yma’n dechra edrach fel bed dwi’n ei brynu o’r siop i fwyta fel salad. Dwi ‘rioed wedi tyfu y rhain o’r blaen a dwi’m yn siwr pryd i’w cymryd. Mae’r paced yn dweud i ddechra torri tua phythefnos/tair wsnos ar ôl iddyn nhw ddangos, ac yna disgwyl yddyn nhw ail dyfu. Mae’n annodd credu mai jyst tua 6 ddeilen sydd i fod i ddod o bob phlanhigyn – dim ond 8 nes i blannu! Falla na’i dorri hanner y planhigion a gweld be ddigwyddith i’r lleill.
Ma’r twnnel yn barod ar gyfer y tomatos. Ar ben y pridd gwreiddiol, sy’n wael ond o leiaf yn rhoi dyfnder/draeniad, dwi wedi rhoi cardbord a tua 10cm o topsoil/compost – ma hyn yn ddyfnach na ‘growbag’ felly dylsa fod yn iawn. Dechra plannu nes ymlaen heddiw gobeithio.
Wedi hau:
Sweetcorn
Lamb’s lettuce
Mwy o fetys, roced, nionod gwanwyn, radis. Dwi wedi sylwi yn y gorffenol mod i weithia’n cael llwyddiant efo rhain yn y gwanwyn ac yn anghofio hau mwy, felly eleni, dwi’n hau unwaith mae’r rhai sydd allan yn barod wedi sefydlu.
Mae’r patch llysiau yn segur ar hyn o’r bryd tra dwi’n sortio’r twnnel, er dwi’n gobeithio cael un rhes o welyau yn barod tu allan erbyn plannu cennin a bresych. Oeddem ni’n trio planio cael ‘chydig fwy o liw i mewn i’r ardd dros y penwythnos, ond bydd hi’n annodd creu unrhyw beth gwell na’r ddraenen ddu sy’n blodeuo ar hyn o’r bryd.
Wedi hau:
Ciwcymbr: Silor F1 yn y tŷ. Mae’r rhai sy’n tyfu’n barod yn dechra symud allan.
Tomatos: Tumbling Tom yn y tŷ. Mae’r tomatos eraill i gyd yn y twnnel rwan efo ‘fleece’ drostynt gyda’r nos.
Ffa Ffrengig: Blue Lake a Neckar Queen
Roedd rhywun yn son ddoe bod ffesantod yn partneru am oes.
Cymerodd dros dair wythnos i’r cennin egino – bydd rhaid i mi gofio hyn blwyddyn nesaf. Mae rhan fwyaf o’r petha’ a gafodd eu hau yn dod ymlaen yn dda – bydda ni’n bwyta radis cyn diwedd y mis efo dipyn o lwc. Mae’n amsar symud y tomatos ymlaen i botiau ‘chydig mwy a gorffan y gwely yn y twnnel. Cefais ddwy dunnell o bridd/compost ddoe o Dandys – o’dd fewnforio pridd yn teimlo ‘chydig yn od, ond dwi’n meddwl bysa wedi cymryd tua deng mlynedd i greu digon o gompost i lenwi’r gwelyau fel arall. Mae symud hwn i gyd i mewn i’r twnnel yn mynd i gadw fi’n brysur.
Mae’n dda gweld bod ‘Byw yn yr Ardd’ wedi cael ail gyfres. Mae ‘na wefan newydd hefyd – diolch am y ‘linc’!
O’dd y tomatos yn dod ymlaen yn dda yn y tŷ felly dwi di symud nhw i’r twnnel bora ‘ma i ddechra arfer gyda’r hinsawdd newydd. Debyg bod hi’n gynhesach yn y twnnel nac yn y tŷ yn y dydd, ond bydd rhaid i mi gofio dod a nhw i mewn bob nos am ‘chydig o ddyddia achos mae’n gallu mynd i lawr at tua 5C. Dwi’n meddwl bod hi’n eithaf anodd amseru’r tomatos yn iawn – gobeithio bod y rhain ddim yn rhy gynnar.
Wedi hau ddoe:
Courgette: Zucchini yn y tŷ
Ysgewyll: Seven Hills a Nautic yn y sied
Dwi’n meddwl mai Monty Don ddwedodd rwbath fel ‘ar ôl cymryd mor hir i baratoi’r gwely ‘ma, mi wnei di gofio peidio cerdded arno’! Cymerodd cwpl o oriau i mi wneud tua 2 fedr o’r gwely yn y twnnel, a llenwais y ferfa 4 gwaith efo cerrig! Ma’r tir yn hollol sych, heb lyngyr, ond i weld heb chwyn hefyd. Jyst trio mynd i lawr tua 20 cm ydw’i, cyn penderfynu be i roi ar ben y pridd – ‘topsoil’ neu gompost – i ddod a fo at lefel y llwybrau llechi/llwch. Mae’r tomatos yn dod ymlaen yn dda yn y tŷ, felly dwi angen gwthio ‘mlaen efo hwn. Er bod fy mherthynas efo technoleg yn un eithaf cymhleth, a dwi felly wedi trio osgoi gormod ohono yn yr ardd, efo maint y gwely, a’r nifer o domatos, dwi wedi dechra edrych mewn i gael rhyw fath o sustem ddŵr automatic hefyd.
Rhan fwyaf o bethau wedi egino ac yn dod ymlaen yn dda, heblaw’r cennin (14/3). Dwi’m yn cofio pa mor hir mae cennin yn cymryd – o’dd yr hadau reit hen, felly falla dylsw ni ail hau.
Wedi hau yn y twnnel ers tro diwethaf:
Radis: Scarlet Globe
Rocet (Roced? Dwi’m yn meddwl!)
Nionod Gwanwyn (Debyg bod ‘na enw cynhenid am rain hefyd!)
Basil: mewn tray yn y tŷ
